اقدامات حفاظتی و مراقبتی قبل از وقوع زلزله
هنگام ساختوساز، لازم است آییننامۀ طراحی ساختمانها در برابر زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) رعایت گردد.
هنگامی که میخواهید خانهای بخرید یا اجاره کنید؛ نقشه سازه و تأسیسات را از مالک دریافت کنید و از یک مهندس سازه بخواهید تا ساختمان را از نظر مقاومت در برابر زلزله بررسی کند. اگر قبلاً هم منزلی را تهیه کردهاید؛ میتوانید از یک مهندس سازه، در مورد میزان مقاومت منزلتان یا امکان مقاوم سازی آن در برابر زلزله، مشاوره بگیرید.
برای جبران و کاهش خسارات ناشی از وقوع زلزله محل سکونت بیمه شود.
عیوب سیمکشی ساختمان، نشت لولههای گاز و ترکیدگی لولههای آب و فاضلاب را رفع کنید. برای این کار حتماً از یک متخصص کمک بگیرید.
راههای خروجی خانه و ساختمان برای مواقع اضطراری شناسایی شود.
راههای ورودی و خروجی، راهپلهها و راهروها، از وسایلی که ممکن است براثر وقوع زلزله سقوط کنند و مسیر خروجی را در مواقع اضطراری ببندند، خالی یا در جای خود محکم شود.
با مشارکت همه اعضای خانواده عوامل خطرساز در ساختمان شناسایی و رفع شود.
آبگرمکن، یخچال، فریزر، اجاق گاز و اشیای بلند و بسیار سنگین را با بست یا تسمههای مناسب، به کف و دیوار منزل محکم کنید. همچنین کمد لباس، قفسهها، بوفه ها، آینهها و تابلوهای دیواری منزل را نیز در جای خود محکم کنید
اشیای بزرگ یا سنگین و همچنین ظروف شیشهای، ظروف چینی و سایر اشیای شکستنی و ظروف حاوی مواد خوراکی و شیمیایی را در قفسههای پایین کابینت و کمد قرار دهید.
لوسترها و روشناییها را در جای خود محکم کنید.
از شیشههای سکوریت یا لایههای ایمنی و برچسبهای مخصوص شیشه برای پنجرهها استفاده کنید.
اشیا و ملزوماتی را که در خارج از ساختمان قرار دارند مانند کولرها، لولههای دودکش، گلدان ها و … را در جای خود محکم کنید و آن ها را در مکانهایی قرار دهید که خطر سقوط نداشته باشند.
در هر اتاقی، محلهای کم خطر را مشخص کنید (مثلاً زیر یک میز مستحکم، کنار ستونهای اصلی، کنار یا کنج دیوارهای داخلی اتاق به دور از پنجره، قفسه کتاب یا هرگونه اسباب و اثاثیه بلندی که ممکن است بر روی شما بیافتد) و در هر بار تمرین پناهگیری، در این محلها پناهگیری کنید تا انجام این عمل در زمان وقوع زلزله، نیاز به صرف وقت نداشته باشد.
به طور مرتب با اعضای خانواده، نحوه پناهگیری را تمرین کنید.
مکانهای پرخطر ساختمان را از قبیل کنار شیشه، پنجره، درهای خروجی، دیوارهای خارجی و … با مشارکت اعضای خانواده شناسایی کنید و هنگام شروع لرزشها فوراً از این مکانها دور شوید.
بعد از زلزله ممکن است سیستم های ارتباطی دچار اختلال شود و امکان ارتباط وجود نداشته باشد. بنابراین با افراد خانواده قرار بگذارید که اگر هنگام وقوع زلزله، بیرون از خانه بودید؛ کجا همدیگر را پیدا کنید. این محل باید جای امنی باشد که بر اثر زلزله احتمالی کمتر صدمه ببیند (مثلاً پارک نزدیک محل سکونت).
همۀ اعضای خانواده باید شمارۀ تلفن یکی از آشنایان یا بستگان ساکن در شهر دیگر را از حفظ بدانند تا در مواقعی که ارتباطات در منطقه براثر وقوع مخاطره مختل میشود، بتوانند از این طریق از احوال یکدیگر مطلع شوند.
کیف شرایط اضطراری (شامل جعبه کمک های اولیه، مقداری پول نقد، کپی کارت شناسایی اعضای خانواده و اسناد مهم، آب بسته بندی شده، غذای خشک و فاسد نشدنی، رادیوی باتری خور با باتری اضافه، چراغ قوه با باتری اضافه، مقداری طناب، کنسرو بازکن، سوت، وسایل بهداشت شخصی، لباس مناسب، کفش، زیرانداز پلاستیکی، داروهای مورد نیاز بیماران در خانواده و …) را برای شرایطی که مجبور به ترک منزل بودید؛ تهیه کنید و برای تأمین حداقل نیاز سه روز اعضای خانواده تجهیز و در دسترس قرار دهید.
برای تامین نیاز حداقل ۳ روز اعضای خانواده کیف شرایط اضطراری را تجهیزکنید و به صورت دوره ای به تاریخ انقضاء مواد خوراکی، داروها و … توجه و اقلام داخل آن با اقلام تاریخ دار جایگزین کنید.
در یک برگه مشخصات فردی، آدرس و شماره تلفن منزل، گروه خونی و بیماری خاص و داروی ویژهای را که مصرف میشود، بنویسید و همیشه همراه داشته باشید.
فرد یا افرادی را، برای یاریرساندن به بستگان و همسایگان سالخورده و معلول در شرایط اضطراری مشخص کنید.
همۀ اعضای خانواده لازم است محل قرار گرفتن کنتورهای آب، گاز و برق ساختمان را بدانند و نحوۀ قطع کردن آنها را یاد بگیرند تا در شرایط اضطراری نسبت به قطع آنها اقدام کنند.